(Soldan Sağa) İzmir HRM yöneticileri Pınar Unaran Gelin ve Mehmet Akyelli, HRM kurucu ortağı Aylin Coşkunoğlu Nazlıaka, İstanbul HRM yöneticisi ve eğitim uzmanı Alihan Irmakkesen, iller arası insan kaynakları transferi yapacaklarını söylediler...

   2001 yılında ard arda gelen krizler, şirketlerin küçülmesine, dolayısıyla binlerce çalışanın işini kaybetmesine neden oldu. Üstelik bu kez diğer krizlerden farklı olarak beyaz yakalılar, yani eğitimli, kalifiye ve yetenekli iş gücünü oluşturan çalışanlar da etkilendi. Kimi yurtdışına gitti, kimi farklı iş alanlarında daha düşük ücretlerle çalışmaya razı oldu.
   Umutların devredildiği 2002 yılı parlak geçmese de 2001'e oranla çok daha iyi gelişmeler gösterdi. Firmalar yıpranan ve zayıflayan insan kaynakları yapılarını güçlendirmeye çalıştı. Seçim sonrasında işbaşına gelen tek parti iktidarı piyasaları rahatlatırken, yeni yatırım projelerinin başlayabileceğinin de sinyallerini verdi. 2003 yılında, yeni iktidarla gözlenen piyasalardaki iyimser, güvenli ve olumlu havanın devamı sağlanabilirse firmaların hem üretim hem de insan kaynaklarına yatırımı büyüyecek. Buna paralel olarak da istihdam artacak.
   İnsan kaynakları uzmanlarına göre 2003 yılı yatırım ve istihdam açısından 2002'den daha iyi olacak. Özellikle 2003 yılının ilk çeyreğinden sonra hareketlenme bekleniyor. Piyasalar üzerinde olumsuz etki edebilecek en yakın tehlike olan Irak Savaşı'nın ise şubat ayında çıkacağı tahmin ediliyor. Kısa sürmesi beklenen savaşın olumsuz etkilerinin görülebileceğine dikkat çeken insan kaynakları uzmanları, beklendiği gibi kısa sürmesi durumunda savaş bittiğinde Türkiye açısından siyasi ve ekonomik istikrar için gerekli ortamın sağlanacağı görüşünde. Uzmanlar Türkiye'nin bu operasyonda yer alması durumunda, maddi yardım ve yatırımlar kazanacağı fikrinde birleşiyor. Ancak beklentilerin aksine savaşın iki aydan uzun sürmesi durumunda bundan en çok turizm sektörü zarar görecek. Şirketler, her krizde yaptıkları gibi insan kaynaklarını küçülterek giderlerini azaltma yoluna gidecek.

YA 100 BİN YENİ İŞ YA DA 150 BİN İŞSİZ

   Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başlanı Ali İhsan İlkbahar da geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, 2002'yi otomotivde kabus yılı olarak niteledi. İç pazarda düzelme olmazsa, en az 150 bin kişinin işinin tehlikeye gireceğini söyleyen İlkbahar, iç pazarın 10 yıllık ortalamalar düzeyinde olması halinde ise maliyetlerin düşeceğini ve sektörün en az 100 bin kişiye istihdam sağlayabileceğini belirtti. Şimdi, otomotiv sektöründe iç pazarda hareketliliğin yeniden sağlanması ve satışların artırılması konusunda OSD'nin hazırlayıp, ocak ayında hükümete sunacağı rapor ve bu rapora gösterilecek tepki bekleniyor.
   15 Mart 2003'de yürürlüğe girmesi beklenen yeni İş Yasası da işe alımlarda daha seçici davranılmasına neden olacak. Çünkü yasa 10 kişiden fazla eleman çalıştıran şirketlerde, işten eleman çıkarmayı zorlaştıracak. Ancak şirketlerin, bu uygulamadan kaçmak için geliştirdikleri yöntemlerin kayıtdışı ekonomiyi desteklemesinden endişe duyuluyor. Human Resources Management kurucu ortağı Aylin Coşkunoğlu Nazlıaka işverenin kaygıyla yaklaştığı bu uygulamadan kaçmak için bir çok şirketin kendilerine özgü yöntemler geliştirdiğine dikkat çekiyor.
   Aylin Coşkunoğlu Nazlıaka bu yöntemleri şöyle açıklıyor: "Bu yasa 10 kişinin üzerinde eleman çalıştıran firmalar için geçerli olduğu için, KOBİ'ler birden fazla şirket kurarak çalışanlarını bu şirketler arasında taksim eden bir yapılanmaya gitti. Yine süreli çalıştıran işçilerin kapsam dışı kaldığı bu yasal mevzuattan muaf olmak adına, bazı firmalar çalışanları ile "süreli sözleşmeler" yapmaya başladı. Zaten kaçak işçi çalıştırma oranının epey yüksek olduğu ülkemizde, "İş Güvence Yasası" işvereni kayıt dışı ekonomiyi desteklemesinde mazaret olacak."
   Yasanın Mart 2003'te yürürlüğe girmesinin ekonomik krizi daha yeni yeni atlatma aşamasında olan Türkiye için çok sakıncalı olduğunu düşünen Aylin Coşkunoğlu Nazlıaka'nın önerisi yasanın uygulanması aşamasında da mutlaka bazı maddeler üzerinde değişiklikler yapılarak, belirli esnekliller getirilmesi. Ayrıca yasanın gerekliliğinin işverene çok net ve detaylı bir biçimde aktarılmasının şart olduğunu ifade eden Nazlıaka " Aksi takdirde bu yasa; özel sektörün kamulaştırılması ve düşük performansla çalışacak olan bir işgücü piyasasının oluşturulması şeklinde algılanmaya devam edecek" diyor.

Human Resources Management kurucu ortağı Aylin Coşkunoğlu Nazlıaka 2003'de, istihdamın gerçekleşeceği sektörler ve aranılan profillerde değişiklikler olacağına dikkat çekiyor. Bireysel emeklilik uygulamasının finans ve sigorta sektöründe deneyimli olan işsizlere yeni iş imkanları sağlamaya devam edeceğini belirten Nazlıaka "Avrupa Birliğine üyelik sürecine girdiğimiz 2003 yılında, AB'de yeni bir işgücü piyasası yaratacak." diyor.    Nazlıaka, önümüzdeki dönemde ne kadarlık yeni istihdam sözkonusu olabileceği yönündeki sorumuzu Human Resources Management'in iş kapasitesini aktararak yanıtladı: " 2001'de krize rağmen, ayda yaklaşık 45 kişiyi işe yerleştiriyorduk. 2002 Nisan'dan sonra ise bu rakam 85 kişiye ulaştı. 2003 için ise öngördüğümüz rakam 250kişi/ay. Bu kişiler Ankara, İstanbul, İzmir ve Antalya'da bulunan ofislerimiz kanalıyla Türkiye genelinde işe yerleştiriliyor. Ayrica Türkiye'de faaliyet göstermeyen bazı yabancı firmalar için de yine yurt dışında görevlendirilmek üzere eleman arayışımız var. Örneğin; şu anda Dubai'deki bir firma için bilgi teknolojileri sektöründe deneyimli ve belirli konularda ihtisaslaşmış kişiler aramaktayız. Akıllı firmalar Türkiye'yi izliyor, eleman kalitesini biliyor ve özellikle de ekonomik kriz dönemlerinde göreceli olarak ücret beklentisi düşük, ancak nitelikli bir kadro oluşturmak amacıyla Türk iş gücü pazarından faydalanıyor."